دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 مقالات آماده انتشار 2021 09 05 Investigating of landscape metrics changes using urban-rural gradient analysis (Case study: Tehran Metropolitan) بررسی روند تغییرات سنجه های سیمای سرزمین با استفاده از روش تحلیل گرادیانت شهری- روستایی (مطالعه موردی: کلانشهر تهران) 83197 10.22059/jtcp.2021.326563.670236 FA سید علی جوزی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد شمال تهران گل آذین رادین مجد گروه محیط زیست، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، تهران ، ایران رخشاد حجازی استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران ، ایران محمد جواد امیری استادیار -دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، تهران، ایران حمیدرضا غفارزاده استادیار، گروه اقتصاد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، ایران Journal Article 2021 07 03 Introduction: Discovering changes in the landscape pattern in urban areas is very important to maintain environmental security and encourage sustainable development. Given the capacity of spatial metrics to describe the structure of the landscape, these metrics can be a valuable tool for identifying growth patterns in metropolitan areas.<br>Objective: The purpose of this study is to analyze the urban-rural gradient of landscape metrics in the Tehran metropolitan in 2018 and to analyze the trend of their changes in order to investigate the spatial-temporal changes of the landscape pattern.<br>Method: To calculate the measures of NP, PD, PLAND and MSI the moving-window technique was used in two levels of landscape and class. For this purpose, Landsat 8 satellite imagery was used and the land use was classified into four categories: built-in land, open land, vegetation land and water in a supervised manner. To analyze the gradients, transects with dimensions of 4 Km * 4 km in four directions: center-northeast, center-southwest, center-northwest and center-southwest, were directed to the center of region 12 of Tehran in GIS 10.2.<br>Findings: The results showed that with the approach of commercial center in Tehran the Number of Patches and Patch Density increased and the Mean Shape Index has relatively uniform changes in the landscape level. At the class level, with increasing distance from the commercial center of the Tehran Metropolitan, the Percentage of Landscape of built-in lands and open lands is increasing and vegetation patches are decreasing.<br>Conclusion: Urban development has increased the Patches Density in the landscape. So that in the central transect, the continuity of the landscape has decreased and the fragmentation of the structural components of the landscape has increased. Land use change has led to the expansion of the city towards the rural and a negative impact on vegetation and water resources. مقدمه: کشف تغییرات الگوی سیمای سرزمین در مناطق شهری برای حفظ امنیت محیط زیست و تشویق به توسعه پایدار از اهمیت بالایی برخوردار است. در این میان با توجه به ظرفیت سنجه‌های فضایی برای توصیف ساختار سیمای سرزمین، می توانند یک ابزار ارزشمند برای شناسایی الگوهای رشد در کلانشهرها باشند. <br>هدف: هدف از این تحقیق تحلیل گرادیانت شهری- روستایی سنجه های سیمای سرزمین در کلانشهر تهران در سال 2018 و آنالیز روند تغییرات آنها به منظور بررسی تغییرات مکانی-زمانی الگوی سیمای سرزمین است. <br>روش: برای محاسبه سنجه ها روش پنجره متحرک در دو سطح سیمای سرزمین و کلاس به کار گرفته شد. برای این منظور از تصاویر ماهواره لندست 8 استفاده و پوشش زمین در چهار طبقه انسان‌ساخت، اراضی باز، پوشش گیاهی و آب به صورت نظارت شده طبقه بندی شد. برای تحلیل گرادیانت ترانسکت هایی با ابعاد Km4*4 Km در چهار جهت مرکز- شمال‌شرق، مرکز– جنوب غرب، مرکز- شمال غرب و مرکز- جنوب غرب، به مرکزیت منطقه 12 شهرداری تهران در نرم افراز GIS 10.2 هدایت شد. <br>یافته ها: یافته ها نشان داد در سطح سیمای سرزمین با نزدیک شدن به مرکز تجاری کلانشهر تهران تعداد و تراکم لکه ها افزایش و به سمت روستا شاخص متوسط شکل سیمای سرزمین تغییرات نسبتاً یکنواختی دارند. در سطح کلاس نیز با افزایش فاصله از مرکز تجاری کلانشهر تهران درصد سیمای سرزمین لکه های انسان‌ساخت و اراضی باز در حال افزایش و لکه های پوشش گیاهی در حال کاهش است.<br>نتیجه: توسعه شهری موجب افزایش تراکم لکه ها در سیمای سرزمین شده است. به طوری که در ترانسکت مرکزی پیوستگی سیمای سرزمین کاهش و از هم گسیختگی اجزای ساختاری سیمای سرزمین افزایش یافته است. تغییر کاربری اراضی باعث گسترش شهر به سمت روستا و تاثیر منفی بر پوشش گیاهی و منابع آبی شده است.