دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 11 06 Territorial approach to rural development in Iran (A systematic review) رویکرد سرزمینی به توسعة روستایی ایران (مروری سیستماتیک) 221 241 94334 10.22059/jtcp.2023.364662.670404 FA علی خدادادی گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0003-3686-2086 مهدی پورطاهری گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران مرتضی توکلی گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2023 09 01 Many years have passed since the initiation and implementation of sustainable rural development projects in the country of Iran, however, rural communities in many regions of the country still face numerous challenges. In this regard, government planners and administrators have made efforts to address the issues and problems of rural areas by presenting new approaches. Accordingly, the current research aims to provide a different approach to rural development by critically and comparatively analyzing traditional approaches in rural development planning. Therefore, the present research is of a developmental type, and the research method is analytical-interpretive, with data collection primarily based on library and documentary research. The findings of the study indicate that the top-down approach based on the endogenous approach and sectoral planning still dominates the rural development system in Iran, and as a result, the desired development of rural communities nationwide has not been achieved. The results show that sustainable rural development can be facilitated at the national level by incorporating the characteristics of a territorial approach. This suggests that a proposal beyond agriculture should be based on the participation of all stakeholders, emphasizing the importance of social factors and rural institutions, and incorporating both agricultural and non-agricultural occupations, considering the interrelationships between agricultural, industrial, and service sectors, and most importantly, it should be inconsistent with a spatial perspective on urban-rural relations. Therefore, the process of rural development in the country would be economically rational, socially equitable, and environmentally responsible. سال‌های زیادی از تهیه و اجرای طرح‏های توسعة پایدار روستایی در سطح کشور می‏گذرد. ولی هنوز در بسیاری از مناطق کشور روستاییان با چالش‏های متعدد مواجه‌اند. در این زمینه برنامه‏ریزان و مجریان حکومتی تلاش کرده‏اند تا با ارائة رویکردهای جدید از معضلات و مسائل مناطق روستایی کشور بکاهند. بر این اساس، پژوهش حاضر بر آن است تا ضمن نقد و ارزیابی رویکردهای سنتی مطرح در برنامه‏ریزی توسعة روستایی کشور رویکرد متفاوتی را به مقولة توسعة روستایی در قالب تحلیل‏های انتقادی و تطبیقی ارائه دهد. بر این مبنا، بر حسب ماهیت تحقیق، نوع پژوهش توسعه‏ای و روش آن تحلیلی ـ تفسیری و شیوة گردآوری داده‏ها نیز کتابخانه‏ای و اسنادی است. یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد کماکان حاکمیت رویکرد بالا به پایین بر مبنای رهیافت برون‌زا و برنامه‏ریزی بخشی بر نظام توسعة روستایی ایران غلبه دارد و به همین دلیل توسعة درخور جوامع روستایی در سطح کشور محقق نشده است. نتایج پژوهش مبین آن است که توسعة پایدار روستایی زمانی در سطح کشور تسهیل می‏شود که خصیصه‏های رویکرد سرزمینی را در بر داشته باشد. بدین معنی که پیشنهادی فراتر از کشاورزی، مبتنی بر مشارکت همة ذی‌نفعان، با تأکید بر اهمیت سهم عوامل اجتماعی و نهادهای روستایی و دربرگیرندة مشاغل کشاورزی و غیر کشاورزی با توجه به ارتباط بین بخش‏های کشاورزی، صنعتی، و خدماتی و مهم‌تر از همه با دیدگاهی فضایی بر پیوندهای شهری و روستایی منطبق است. بنابراین، فرایند توسعة‏ روستایی کشور از نظر اقتصادی منطقی، از نظر اجتماعی عادلانه، و به لحاظ زیست‌محیطی مسئولانه خواهد بود. https://jtcp.ut.ac.ir/article_94334_4597080dd9dbce1bd2bc4602e2959e83.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 11 06 Location of urban administrative uses with passive defense approach (Case study: Isfahan city) مکان‌یابی کاربری‏ های اداری شهری با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعة موردی: شهر اصفهان) 243 259 93498 10.22059/jtcp.2023.361660.670398 FA احمد حجاریان گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2023 07 02 Locating and architectural design, as a suitable platform to provide the ground for achieving the goals and purposes of passive defense, is of great importance and causes the success of decision-making at different strategic levels. Office spaces are one of the uses that are considered by planners and designers for urban services. The current research is among applied research and descriptive-analytical research methods and it aims to locate and design office sites in Isfahan City. Documentary methods and questionnaires were also used to collect information. For this purpose, 18 indicators for the location of urban administrative uses in the form of four general criteria (demographic, functional, physical, and structural), selected and using the network analysis process model (ANP), the importance coefficient of criteria and sub-criteria are determined. The coefficients obtained in the environment of the geographic information system (GIS) were influenced by the information layers. By overlapping them, areas prone to the construction of office uses have been identified. Then, each of the eighteen uses was weighted using the Delphi method and experts' questionnaire. Finally, using the capabilities of the geographic information system (Euclidean Distance and Weighted Overlay), the spatial distribution of each service use was analyzed. The results of the research show that 3% of the entire city of Isfahan has very low desirability, 15.9% is low desirability, 43.4% is moderate desirability, 28.74% is high desirability and 8.96% is very high desirability. From the south to the north of the city, the level of desirability decreases. در کشورهای در حال توسعه همچون ایران که زیرساخت‌های اداری شهری با چالش­هایی روبرو می­باشد، ضرورت توجه به پدافند غیرعامل شهری برای کاهش حجم خسارات بیشتر مورد توجه است. تحقیق حاضر در زمرة تحقیقات کاربردی با روش توصیفی‌ـ تحلیلی و درصدد مکان‌یابی و طراحی سایت‏های اداری در شهر اصفهان است. جهت گردآوری اطلاعات از روش‏های اسنادی و پرسش‏نامه استفاده شد. بدین منظور 18 شاخص مکان‌یابی کاربری‏های اداری شهری در قالب چهار معیار کلی (جمعیتی، عملکردی، کالبدی، سازه‏ای) انتخاب و با بهره‏گیری از مدل فرایند تحلیل شبکه‏ای (ANP) ضریب اهمیت معیارها و زیرمعیارها مشخص شد. سپس ضرایبِ به‌دست‌آمده در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در لایه‏های اطلاعاتی تأثیر داده شد و با هم‌پوشانی آن‌ها پهنه‏های مستعد جهت ساخت کاربری‏های اداری شناسایی شد. پس از آن، هر یک از کاربری‏های هجده‌گانه با استفاده از روش دلفی و پرسشنامة متخصصان وزن‌دهی شد. در نهایت، با استفاده از توانمندی‎های سامانة اطلاعات جغرافیایی Euclidean Distance و Weighted Overlay پراکنش فضایی هر یک از کاربری‌های خدماتی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد از کل شهر اصفهان 3 درصد مطلوبیت خیلی کم، 9/15 درصد مطلوبیت کم، 4/43 درصد مطلوبیت متوسط، 74/28 درصد مطلوبیت زیاد، و 96/8 درصد مطلوبیت خیلی بالایی دارد و همان‌طور که مشاهده می‏شود از جنوب به شمال شهر از میزان مطلوبیت کاسته می‏شود. https://jtcp.ut.ac.ir/article_93498_3787c72332c6cc5144f56bfb9ea30a06.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 11 06 Spatial Justice Analysis of Service Uses in Urban Areas with the ORESTE Technique (Case of Study: the Eight Districts of Qom City) تحلیل عدالت فضایی کاربری‌های خدماتی در مناطق شهری با تکنیک ORESTE (مورد مطالعه: مناطق هشت‌گانه شهر قم) 261 274 93882 10.22059/jtcp.2023.363500.670401 FA فرزانه ساسان پور گروه جغرافیا، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران محمد مهدی عباسی گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2023 07 30 Spatial justice of uses, or in other words, fair, wise, and balanced distribution of urban uses is one of the most important issues of urban planning. The present study is research in terms of purpose and analytical in nature. The library information of this research is collected from books and articles. For the analysis, the per capita index of service users was used, which was calculated and obtained in the GIS software. The statistical population of the research is the eight districts of Qom City. This research has tried to analyze the Spatial justice of service uses in the eight districts of Qom City with the ORESTE technique, based on indicators that are service uses per capita. For this purpose, the indicators were first weighted using Shannon's entropy method, the highest weight was assigned to tourism, and the lowest weight was assigned to the park. After weighing, the ORESTE technique was performed, and Region 7 had the highest and Region 6 had the lowest amount per capita. Then, with the dispersion coefficient, the two-by-two distribution per capita of the service uses of the regions was calculated, and the results showed that regions 2 and 8 have the highest and regions 5 and 7 have the lowest spatial distribution of service uses. Also, with the Spearman correlation coefficient, the correlation between the population of each region and the per capita service users was calculated, which showed a negative correlation, which means that as the population increases, the service users per capita decreases. عدالت فضایی کاربری‏ها یا به عبارتی دیگر توزیع عادلانه و عاقلانه و متوازن کاربری‏های شهری  یکی از مسائل مهم برنامه‏ریزی شهری است. مطالعة حاضر از نظر هدف پژوهشی و از نظر ماهیت تحلیلی است. اطلاعات کتابخانه‏ای این پژوهش از کتب و مقالات گردآوری شده است. برای تحلیل از شاخص سرانة کاربری‏های خدماتی بهره گرفته شده که این سرانه‏ها در نرم‌افزار GIS محاسبه شده است. جامعة آماری پژوهش نیز مناطق هشت‏گانة شهر قم‌اند. این پژوهش تلاش کرده عدالت فضایی کاربری‏های خدماتی مناطق هشت‏گانة شهر قم را با تکنیک ORESTE، بر اساس شاخص‏ها، که سرانة کاربری‏های خدماتی هستند، تحلیل کند. برای این منظور ابتدا با روش آنتروپی‏شانون به شاخص‏ها وزن داده شد که بیشترین وزن به کاربری‏‏ جهانگردی و کمترین وزن به پارک اختصاص یافت. پس از وزن‌دهی، تکنیک ORESTE انجام شد که منطقة 7 بیشترین و منطقة 6 کمترین میزان سرانه را کسب کردند. سپس با ضریب پراکندگی، به صورت دو‏به‏دو، پراکندگی سرانة کاربری‏های خدماتی مناطق محاسبه شد که نتایج نشان داد منطقة 2 و 8 از بیشترین و منطقة 5 و 7 از کمترین پراکنش فضایی کاربری‏های خدماتی برخوردارند. همچنین با ضریب همبستگی اسپیرمن رابطة همبستگی بین جمعیت هر منطقه با سرانة کاربری‏های خدماتی محاسبه شد که نتیجه رابطة همبستگی منفی را نشان داد؛ بدین معنی که هر چه جمعیت افزایش پیدا کند میزان سرانة کاربری‏های خدماتی کاهش پیدا می‏کند.<br />  https://jtcp.ut.ac.ir/article_93882_359c3a45e4672b89ce3ce80af24c9e3d.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 11 06 Evaluating and zoning of ecosystem services in mangrove forests of Khamir and Qeshm ارزیابی و پهنه‌بندی خدمات اکوسیستمی در جنگل‌های مانگروی حوزة خمیر و قشم 275 292 93351 10.22059/jtcp.2023.358990.670391 FA پروانه سبحانی گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران افشین دانه کار گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2023 05 09 Considering the fact that the supply and demand of ecosystem services may be geographically different, therefore, the management of this spatial heterogeneity requires the evaluation and zoning of ecosystem services in the form of spatial maps. Accordingly, in the present study, the spatial distribution of ecosystem services in the mangrove forests of Khamir and Qeshm was evaluated and zoned. According to the results in this area, cultural services have the most points among the available services due to the high entertainment value. Therefore, among the examined criteria, leisure and nature tourism have more demand for spending leisure time and tourism due to its pristine landscapes, aesthetic values, education, recreation, etc. Likewise, among provisioning ‎ecosystem services, traditional fishing (Moshta) is scattered in most areas of this region within the main tributaries and estuaries and has the largest supply in the area.  This ecosystem service is important among the residents of the area, the reasons for which are the livelihood and economic dependence of the local people on this service. Finally, the prioritization of ecosystem services distribution in the studied areas demonstrated that the most services offered and with the highest priority in the area are related to cultural services. In this service, the highest priority is also given to the standard of recreation and nature tourism on the high class, and other services, including aesthetics, sense of place, heritage value, spiritual and religious value, education, and inspiration, are placed in the next priorities. Accordingly, zones that have a high density of mangrove habitats also have a high supply of cultural services. Therefore, examining the spatial distribution of ecosystem services through the evaluation and zoning of these valuable resources can help to correct the plan and protection of natural ecosystems to meet human needs. با توجه به این‌که عرضه و تقاضای خدمات اکوسیستمی ممکن است از نظر جغرافیایی مختلف ‏باشد مدیریت این ناهمگنی مکانی مستلزم ارزیابی و پهنه‌بندی خدمات اکوسیستم در ‏قالب نقشه‌های مکانی است. در سال‌های اخیر افزایش رشد جمعیت و توسعة تقاضاهای انسانی با هدف رفاه ‏اقتصادی و اجتماعی باعث افزایش قابل ملاحظه‌ای در برداشت منابع و خدمات ارزشمند از این ‏رویشگاه‌های طبیعی و در نتیجه تخریب و نابودی آن‌ها شده است.‏ بر این اساس در مطالعة حاضر به ارزیابی و پهنه‌بندی توزیع مکانی خدمات اکوسیستمی در جنگل‌های مانگروی حوزة خمیر و قشم پرداخته شد. به منظور بررسی خدمات اکوسیستمی در این مطالعه از روش ارزیابی چندمعیاره‌ـ شامل ‏شناسایی معیارها، تهیة لایه‌های ‏مکانی، استانداردسازی و ‏وزن‌دهی ‏لایه‌های مکانی، ترکیب لایه‌ها، پهنه‌بندی خدمات اکوسیستمی، امتیازدهی و ‏الویت‌بندی پهنه‌هاـ استفاده شد. خدمات ‏اکوسیستمی در این مطالعه بر اساس طبقه‌بندی اکوسیستم هزاره و مطابق با خدمات عرضه‌شده در منطقه مورد ارزیابی قرار گرفت که شامل دو خدمت عمدة فراهمی و فرهنگی است. از خدمات فراهمی موجود می‌توان به سرشاخه‌زنی، برداشت عسل، ‏و صید سنتی ‏‏(مشتا) ‏اشاره کرد و خدمات ‏فرهنگی نیز شامل منابع غیر مادی است که مردم از اکوسیستم پیرامون خود به دست می‌آورند؛ ‏از جمله ‏الهام‌بخشی، حس مکان، زیبایی‌شناسی، آموزشی، ارزش میراث، ارزش‌های معنوی و مذهبی، و تفرج و ‏طبیعت‌گردی در منطقه.‏ پس از شناسایی معیارها و ارزیابی خدمات اکوسیستمی به تهیة لایه‌های مکانی و نقشه‌سازی‏ خدمات عرضه‌شده در منطقه اقدام شد. سپس، به ‏ترکیب لایه‌ها و پهنه‌بندی خدمات به روش خطی‌ـ وزنی پرداخته شد. و در نهایت، با استفاده از طیف لیکرت، هر یک از خدمات امتیازدهی و اولویت‌بندی شدند. مطابق نتایج در این منطقه، با توجه به ارزش تفرجی ‏بالا، خدمات فرهنگی دارای ‏بیشترین امتیاز بین ‏خدمات موجود هستند. از این رو، بین ‏معیارهای بررسی‌شده، تفرج و طبیعت‌گردی به دلیل برخورداری ‏از مناظر بکر، ارزش‌های ‏زیباشناختی، آموزشی، تفرجی، و غیره دارای تقاضای بیشتری برای گذران اوقات ‏‏فراغت و ‏گردشگری است. ‏همچنین، در بین خدمات اکوسیستمی فراهمی، صید سنتی (مشتا) در اکثر ‏پهنه‌های این منطقه در ‏داخل شاخابه‌ها و خورهای اصلی ‏پراکنده شده است و بیشترین عرضه را در منطقه ‏به خود اختصاص ‏داده است. این خدمت اکوسیستمی بین ساکنان منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است ‏که از دلایل آن ‏می‌توان به شغل معیشتی و وابستگی اقتصادی مردم محلی به این خدمت اشاره کرد. در ‏نهایت، اولویت‌بندی توزیع خدمات اکوسیستمی در پهنه‌‌‌های مورد مطالعه نشان داد بیشترین ‏خدمات ‏عرضه‌شده و با بالاترین اولویت در منطقه مربوط به خدمات فرهنگی است. همچنین ‏در این خدمت ‏بیشترین اولویت به معیار تفرج و طبیعت‌گردی در طبقة زیاد اختصاص یافته است و ‏سایر خدمات به ترتیب ‏شامل زیبایی‌شناسی، حس مکان، ارزش میراث، ارزش‌های معنوی و مذهبی، ‏آموزشی، و الهامات در اولویت‌های ‏بعدی قرار گرفته‌اند. بر این اساس مکان‌هایی که از ‏تراکم بالای رویشگاه‌های مانگرو برخوردارند دارای ‏عرضة بالایی از خدمات فرهنگی نیز هستند.‏ ‏بنابراین، بررسی پراکنش مکانی خدمات اکوسیستمی از ‏طریق ارزیابی و پهنه‌بندی این منابع ارزشمند ‏می‌تواند به برنامه‌ریزی صحیح و حفاظت از اکوسیستم‌های ‏طبیعی جهت تأمین نیازهای ‏معیشتی انسان کمک کند.‏ https://jtcp.ut.ac.ir/article_93351_7b9a546410ff76df64f64fa79a42d8c5.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 11 06 Identification of Tourism Challenges in Rural Areas During Corona virus pandemic With an Analytical Approach(Case study: Sulqan village) شناسایی چالش‌های گردشگری مناطق روستایی در دوره همه‌گیری کرونا، با رویکرد آمایش سرزمین(مطالعه موردی: روستای سولقان) 293 306 93043 10.22059/jtcp.2023.357851.670386 FA میثم شفیعی رودپشتی گروه مدیریت و حسابداری، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران مهلا رضایی گروه مدیریت و حسابداری، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران فاطمه رشیدنیا گروه مدیریت و حسابداری، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران Journal Article 2023 04 15 The present research has been carried out with the aim of identifying the challenges of tourism in Soleqan village during the Coronavirus pandemic with an analytical approach it is functional and it has been done using qualitative paradigm and exploratory theory method. The research community is made up of tourism experts and specialists from different rural areas and 15 of them were selected by using the combined purposeful sampling method. The data collection method was done using library studies, interview protocol, and direct observation and continued until reaching the theoretical saturation level. Data analysis was performed using coding. The collected data were analyzed through content analysis. The results of the research show that the most important challenges caused by the pandemic in Soleqan village are: not being used, remaining unknown and destroying the human, natural, and cultural capacities of villages, paying less attention to the native and local attractions of the villages, economic recession (poverty and unemployment), the inefficiency of the policy process, planning and lack of government and local support. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش‌های گردشگری مناطق روستایی در دورة همه‏گیری کرونا، با رویکرد آمایش سرزمین، در روستای سولقان انجام شده است و از لحاظ هدف کاربردی است و با بهره جستن از پارادایم کیفی و روش نظریة اکتشافی انجام شده است. جامعة مورد مطالعة پژوهش را کارشناسان و متخصصان گردشگری مناطق مختلف روستایی تشکیل داده‌اند که با استفاده از روش نمونه‏ گیری هدفمند ترکیبی 15 نفر از آنان انتخاب شده‌اند. روش گردآوری اطلاعات با استفاده از مطالعات کتابخانـه‏ای، پروتکل مصاحبه، و مشـاهدة مسـتقیم صورت گرفت و تا رسیدن به سطح اشباع نظری ادامه یافت. تجزیه‌وتحلیل داده‏ها با استفاده از کدگذاری انجام شد. داده‌هـای جمع‌آوری‌شـده از طریـق تحلیـل محتوایـی واکاوی شـدند. نتایج پژوهش نشــان داد عدم استفاده از ظرفیت‌های انسانی و طبیعی و فرهنگی روستاها و ناشناخته ماندن و از بین رفتن آن‌ها، کم‌رنگ شدن جاذبه‏های بومی و محلی روستاها، رکود اقتصادی (فقر و بی‌کاری)، ناکارآمدی فرایند سیاست‌گذاری و برنامه‏ریزی، و فقدان حمایت‌های دولتی و محلی مهم‌ترین چالش‌هایی است که در اثر همه ‏گیری کرونا در روستای سولقان ایجاد شده است. https://jtcp.ut.ac.ir/article_93043_e8fc79433f9c4e6aca7a39af796ce825.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 11 06 Locating the waste landfill site of Bam City using multi-criteria decision- making modeling in GIS environment مکان‌یابی محل دفن پسماند شهربم با استفاده از مدل‌سازی تصمیم‌گیری چندمعیاره در محیط GIS 307 326 92907 10.22059/jtcp.2023.358604.670390 FA محمدصادق طالبی گروه جغرافیا، دانشگاه میبد، میبد، ایران Journal Article 2023 06 01 The location of sanitary landfills is one of the most important environmental issues in cities. If the design of landfills is not appropriate, it will threaten human health. The aim of the current research is to locate waste burial using geographic information system in the city of Bam, this research is applied in terms of its purpose and its method is descriptive-analytical. Based on this, the effective criteria in the location of Bam's landfill were identified, prepared and standardized. Then by digitizing and weighting 8 layers based on the existing standards, including: topography, geology, slope, fault, waterways, communication lines and distance from the city, and importing the mentioned layers into the software environment and forming special burial databases. Waste and implementation of various analytical multi-criteria decision-making models on the existing layers. According to the layers used and the final map obtained, the studied area was classified in the form of four classes: very suitable, suitable, unsuitable and very unsuitable, and it was determined that the most optimal waste burial space is in the southeast of the region, and the least optimal space is in the northwest of the city. There is. The issue of waste management, or beyond that, material cycle management, is one of the main and very important axes of sustainable development today. Therefore, it is necessary to put the necessary infrastructures for the best possible management of urban waste, which has not yet been done and requires proper management and implementation of economic plans. مکان‌یابی دفن بهداشتی زباله یکی از موضوعات محیط زیستی در شهرها است. اگر طراحی مراکز دفن زباله مناسب نباشد، موجب تهدید سلامتی انسان‌ها می‌شود. هدف پژوهش حاضر مکان‌یابی دفن پسماند با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در شهربم است. این تحقیق از نظرهدف، کاربردی و روش آن توصیفی‌_تحلیلی است. بر این اساس معیارهای موثر در مکان‌یابی دفن زباله شهربم شناسایی، آماده‌سازی، و استانداردسازی شد. سپس با رقومی کردن و وزن‌دهی هشت لایه بر اساس استانداردهای موجود شامل: توپوگرافی، زمین‌شناسی، شیب، گسل، آبراهه‌ها، خطوط ارتباطی، و فاصله از شهر و وارد کردن لایه‌های یادشده به محیط نرم‌افزار و تشکیل پایگاه‌های اطلاعاتی ویژه دفن زباله واجرای مدل‌های مختلف تصمیم‌گیری چندمعیاره تحلیلی بر لایه‌های موجود انجام شد. با توجه به لایه‌های استفاده‌شده و نقشه نهایی به‌دست‌آمده، منطقه مورد مطالعه در قالب چهار کلاس بسیار مناسب، مناسب، نامناسب، و بسیار نامناسب طبقه‌بندی شد و مشخص شد در جنوب شرق منطقه بیشترین فضای بهینه دفن پسماند و در شمال غرب شهرستان کمترین فضای بهینه وجود دارد. موضوع مدیریت پسماندها یا فراتر از آن مدیریت چرخه مواد امروزه یکی از محورهای اصلی و بسیار مهم توسعه پایدار است. بنابراین، لازم است زیرساخت‌های موردنیاز برای مدیریت هرچه بهتر پسماند شهری، که هنوز انجام نشده و نیازمند مدیریت و اعمال صحیح برنامه‌های اقتصادی درجهت انجام است در دستور کار قرار گیرد. https://jtcp.ut.ac.ir/article_92907_94e484df62fd1500c92a216165b43939.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 12 09 Evaluation the effects of land use changes on ecosystem services based on the InVEST model (Case study: Chaharmahal and Bakhtiari province) ارزیابی آثار تغییرات کاربری اراضی بر خدمات اکوسیستم بر اساس مدل InVEST (مطالعة موردی: استان چهارمحال و بختیاری) 327 342 94632 10.22059/jtcp.2023.365685.670408 FA فاطمه محمدیاری گروه مهندسی محیط‏زیست، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Journal Article 2023 09 26 The most obvious example of human activities on the land due to the increase in population and the need for development is land use changes, which lead to changes in the provision of ecosystem services. To that end, the present study was done with the aim of quantitatively evaluating the carbon storage capacity and habitat quality and showing their spatial distribution to achieve social-ecological stability, sustainable use of land resources, and develop appropriate plans and policies in Chaharmahal and Bakhtiari province. The modeling of selected ecosystem services was calculated using InVEST software models and the capacity to provide them in land use classes using Zonal Statistics analysis in a GIS software environment. The results indicated that high-value carbon storage areas are focused in areas with forest cover, which have strong carbon storage capacity and are the largest carbon sinks in ecosystems. Likewise, the highest habitat quality was also observed in these areas, and in places where the vegetation is fragmented and the surrounding environment is occupied by human threat sources, the quality of the habitat has decreased. Spatially, carbon storage and habitat quality Indicated a low-high-medium spatial distribution pattern from north to south. The maps of ecosystem service created in this study can be useful in identifying potential areas of carbon storage supply and habitat quality, and provide a scientific basis for further discussion by policymakers about future land use planning, from the perspective of minimizing climate change and increasing biodiversity. بارزترین نمونة فعالیت‏های انسان در سرزمین، به دلیل افزایش جمعیت و نیاز به توسعه، تغییرات کاربری اراضی است که منجر به تغییر در تدارک خدمات اکوسیستم می‏شود. بدین منظور، مطالعة حاضر با هدف ارزیابی کمّی ظرفیت ذخیرة کربن و کیفیت زیستگاه و نمایش توزیع فضایی آن‌ها برای دستیابی به پایداری اجتماعی‌ـ اکولوژیکی، استفادة پایدار از منابع زمین، و تدوین برنامه‏ها و سیاست‏های مناسب در برنامه‏های آمایشی استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. مدل‏سازی خدمات اکوسیستمی منتخب با استفاده از مدل‏های نرم‏افزار InVEST و ظرفیت ارائة آن‌ها در طبقات کاربری اراضی با استفاده از آنالیز Zonal Statistics در محیط نرم‏افزار GIS محاسبه شد. نتایج نشان داد مناطق ذخیره‌سازی کربن با ارزش بسیار زیاد در مناطق با پوشش جنگلی متمرکز شده‌اند که ظرفیت جذب کربن قوی دارند و بزرگ‌ترین مخزن کربن در اکوسیستم‌ها هستند. به همین ترتیب در این مناطق نیز بالاترین کیفیت زیستگاه مشاهده شد و در مکان‏هایی که پوشش گیاهی تکه‏تکه شده و محیط اطراف آن با منابع تهدید انسانی اشغال شده است کیفیت زیستگاه کاهش یافته است. از نظر توزیع فضایی، ذخیرة کربن و کیفیت زیستگاه الگوی توزیع فضایی کم‌ـ بالاـ متوسط از شمال به جنوب را نشان دادند. نقشه‌های خدمات اکوسیستمی ایجادشده در این مطالعه می‌تواند در شناسایی مناطق بالقوة عرضة ذخیره‌سازی کربن و کیفیت زیستگاه مفید باشد و مبنای علمی را برای بحث بیشتر توسط سیاست‏گذاران دربارة برنامه‏ریزی کاربری زمین در آینده از منظر به حداقل رساندن تغییرات اقلیمی و افزایش تنوع‏زیستی فراهم کند. https://jtcp.ut.ac.ir/article_94632_ba41707b1a648a0612b04545c532d886.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 12 09 Analysis of the effect of network currents on the physical-spatial evolution of rural-urban systems (Case study: Hanza system) تحلیل اثر جریانات شبکه در تحولات کالبدی‌ـ فضایی پیوندهای روستایی‌ـ شهری (نمونة موردی: هنزا) 343 363 94631 10.22059/jtcp.2023.366227.670410 FA افسون مهدوی گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران لیلا جلال آبادی گروه گردشگری، دانشکدة گردشگری، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران مریم ضیاء آبادی گروه گردشگری، دانشکدة گردشگری، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران Journal Article 2023 10 04 The present study is a combination of documentary and survey methods in terms of applied purpose. Documentary and field methods have been used to collect the required information and data. Also, according to the purpose of the research, among the households of selected villages, 352 households have been determined as a sample using Cochran's formula. In particular, in this study, using Gephi and GIS spatial analysis software and network analysis methods, the flows and relationships mentioned in the study area have been analyzed in order to form a regional network based on links. And to integrate integrated rural-urban development. The results show that there is a direct correlation between flows and the level of development of rural settlements to form a regional channel. Spatial flows, especially economic flow, and population, have provided the background for urban-rural interactions in the study area, and in the first level network hierarchy, all cities and rural centers are subordinated to the Hanza urban center with the highest score in providing services. In fact, the lack of spatial development planning to regulate the relations and connections, and consequently the lack of attention to the role of the surrounding villages of Hanza, has caused us to not be able to direct the currents and factors that shape and influence these connections which pave the way for the development of the whole system. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش ترکیبی از روش‌های اسنادی و پیمایشی است. برای گردآوری اطلاعات و داد‏ه‏های مورد نیاز از شیوه‏های اسنادی و میدانی استفاده شد. همچنین با توجه به هدف تحقیق، از بین خانوارهای روستاهای منتخب، 352 خانوار به عنوان نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعیین شدند. به طور خاص، در این پژوهش با بهره‏گیری از نرم‌افزارهای تحلیل فضایی Gephi‏ و GIS و روش تحلیل شبکه به تحلیل جریان‏ها و روابط عنوان‌شده در ناحیة مورد مطالعه پرداخته شد تا از این طریق امکان شکل‏گیری شبکة منطقه‏ای مبتنی بر پیوندها و توسعۀ یکپارچۀ روستایی‌ـ شهری بررسی شود. نتایج نشان‌دهندة آن است که همبستگی مستقیم بین جریان‏ها و سطح توسعه‌یافتگی سکونتگاه‌های روستایی جهت شکل‏گیری شبکۀ منطقه‏ای وجود دارد. جریانات فضایی، به‌ویژه جریان اقتصادی و جمعیت، زمینة تعاملات روستایی‌ـ شهری را در ناحیة مورد مطالعه فراهم کرده است و در سلسله مراتب شبکه‏ای سطح اول روستاهای پیرامون در دریافت خدمات تابع کانون شهری هنزا با بالاترین امتیاز در خدمات‌دهی هستند. در واقع، فقدان برنامه‏ریزی توسعة فضایی برای نظم‏دهی به چگونگی روابط و پیوندها و به دنبال آن کم‌توجهی به نقش روستاهای پیرامونی هنزا موجب شده نتوانیم جریانات و عوامل شکل‏دهنده و تأثیر‏گذار بر این پیوندها را طوری هدایت کنیم که زمینه‏ساز توسعه در کل منطقه باشند. https://jtcp.ut.ac.ir/article_94631_c1b32e4e587208ef15254c965daa52a8.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 12 09 Explaining The Barriers to The Realization of Strategic Spatial Planning in Iran تبیین موانع تحقق برنامه‌ریزی فضایی استراتژیک در ایران 365 379 94991 10.22059/jtcp.2023.366684.670413 FA هادی علیزاده گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران سعید امان پور گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2023 10 17 Strategic spatial planning is presented as an approach to deal with the chronic challenges facing the sustainable use of space, i.e. the physical-spatial division and the policy-planning division. However, there are major barriers to realizing this approach in Iran, which are affected by its governance and planning system approaches. In this regard, the current research has attempted to identify and explain the major barriers to the realization of strategic spatial planning in Iran with an exploratory approach and a combined interview and targeted Delphi method. The data was collected through a semi-structured interview in the form of a targeted Delphi method in two rounds of 25 experts, and the barriers and related concepts were confirmed, extracted and described using MAXQDA software and Kendall's coefficient of agreement. The results of 405 extracted codes indicated that there are 4 major barriers to the realization of strategic spatial planning in Iran, which are: geographical-spatial barrier (6 explanatory concepts and 26% of the extracted codes), rentier political economy barrier (7 explanatory concepts and 34% of extracted codes), institutional division barrier (7 explanatory concepts and 23% of extracted codes) and structural-spatial division barrier (7 explanatory concepts and 17% of extracted codes). The present study highlights the importance of recognizing and correctly confronting and taking constructive measures against the four mentioned barriers, which are the main sources of physical-spatial and political-planning divisions in the way of realizing strategic spatial planning in Iran. برنامه‏ریزی فضایی استراتژیک به عنوان رویکردی برای غلبه بر چالش‌های مزمن پیش روی آمایش پایدار فضا یعنی تفرق کالبدی‌ـ فضایی و تفرق سیاستی‌ـ برنامه‌ریزی ارائه شده است. با این حال موانع عمده‏ای پیش روی تحقق این رویکرد در ایران وجود دارد که متأثر از نظام حکمرانی و برنامه‏ریزی است. پژوهشگران در پژوهش حاضر با رویکرد اکتشافی و با روش ترکیبی مصاحبه‏ای و دلفی هدفمند تلاش کرده‌اند موانع عمدة پیش روی تحقق برنامه‌ریزی فضایی‌ استراتژیک در ایران را شناسایی و تشریح کنند. داده‏ها از طریق مصاحبة نیمه‌ساختاریافته در قالب روش دلفی هدفمند در دو راند از 25 متخصص گردآوری شد و موانع و مفاهیم وابسته با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا و ضریب توافقی کندال مورد تأیید و استخراج و تشریح قرار گرفت. نتایج حاصل از 405 کد استخراجی نشان داد چهار مانع عمده پیش روی تحقق برنامه‏ریزی فضایی استراتژیک در ایران قرار دارند که عبارت‏اند از: مانع مکانی‌ـ جغرافیایی (6 مفهوم تبیین‌کننده و 26% از کدهای استخراجی)، مانع اقتصاد سیاسی رانتیر (7 مفهوم تبیین‌کننده و 34% از کدهای استخراجی)، مانع تفرق نهادی (7 مفهوم تبیین‌کننده و 23% از کدهای استخراجی)، و مانع ساختاری‌ـ فضایی (7 مفهوم تبیین‌کننده و 17% از کدهای استخراجی). پژوهش حاضر اهمیت شناخت و مواجهة صحیح و اقدامات سازنده در برابر چهار مانع یادشده را که منشأ اصلی بروز تفرق کالبدی‌ـ فضایی و سیاستی‌ـ برنامه‌ریزی در راه تحقق برنامه‌ریزی فضایی استراتژیک در ایران است را مورد تأکید قرار می‌دهد. https://jtcp.ut.ac.ir/article_94991_e4ba5ddab302e7c6c85e3a1deb745e4c.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 12 09 Analyzing the degree of realization of the integrated regional development model (Case study: Gilan province) واکاوی میزان تحقق الگوی توسعة یکپارچة منطقه‌ای (مطالعة موردی: استان گیلان) 381 395 89293 10.22059/jtcp.2022.347748.670342 FA مریم سجودی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران کرامت اله زیاری گروه جغرافیا، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران احمد پوراحمد گروه جغرافیا، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران مجید یاسوری گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2022 08 30 Since comprehensiveness and integration of development can promise efficient use of the region's potential and improvement of living conditions; Therefore, the current research has aimed to analyze the pattern of integrated regional development at the level of Gilan province. In this context, based on contextual theory, the type of response to this objective was qualitative and based on documentary studies and in-depth interviews with 20 provincial experts including (policy-making, scientific and academic experts, private and government sector). Then, by using MAXQDA software as an effective tool in qualitative data analysis, open and central codes were extracted, and finally, selective coding was done using the potentials of the region and the opinion of elites. The findings and results from the comparison of the components of the desired model show that the key categories in the documentation-field dimension in the sections of causal conditions, focal core, strategies, and consequences, respectively, include cases of lack of synergy and integration of process and product, lack of perspective. Wide and extrapolated from the long-term development of the region, the sector-oriented model with a minimal approach to the place and space of development, the transformation of the spatial organization of the regional system. Also, in the ideological-theoretical dimension, the most important categories in the four sections, respectively, include things such as emphasis on the structure and pattern of decision-making (planning, policy-making, and management), political-territorial-organizational and departmental integration, the necessity of changing social and institutional management and Finally, regional organizations have been recognized as the main actors in coordination for the implementation, follow-up, and review of the sustainable development process. In addition, the relationship between abstract and operational dimensions has shown coordination and alignment in the causal and phenomenon parts and a lack of direct alignment in the strategy and consequence parts. For this purpose, suggestions such as the need to separate propositions and components by sector, territory (spatial areas), the need to rewrite and explain previously repeated codes, review the determination of priorities, real attention to attention to the integration between sectors, territories, Institutions and... have been considered. از آنجا که جامعیت و یکپارچگی توسعه می‌تواند نویدبخش بهره‌مندی کارآمد از پتانسیل‌های منطقه و بهبود شرایط زندگی باشد، پژوهشگران در پژوهش حاضر به واکاوی الگوی توسعة یکپارچة منطقه‌ای در سطح استان گیلان پرداختند. در این زمینه بر اساس تئوری زمینه‌ای نوع پاسخ‌گویی به این هدف کیفی و بر پایة مطالعات اسنادی و مصاحبة عمیق با 20 نفر از صاحب‌نظران استانی (شامل خبرگان سیاست‌گذار، علمی و دانشگاهی، بخش خصوصی و دولتی) بود. سپس با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA به عنوان ابزاری مؤثر در تحلیل داده‌های کیفی اقدام به استخراج کدهای باز و محوری و در نهایت کدگذاری گزینشی با بهره‌گیری از پتانسیل‌های منطقه و نظر نخبگان شد. یافته‌ها و نتایج حاصل از مقایسة اجزای الگوی مورد نظر نشان می‌دهد مقولات محوری در بعد اسنادی‌ـ میدانی در بخش‌های شرایط علّی، هستة کانونی، راهبردها، و پیامدها به ترتیب شامل موارد عدم هم‌افزایی و یکپارچگی فرایند و فرآورده، عدم چشم‌انداز وسیع و برون‌یابانه از تکامل بلندمدت منطقه، الگوی بخشی‌نگر با رویکرد حداقلی به مکان و فضای توسعه، دگردیسی سازمان فضایی نظام منطقه‌ای بوده‌اند. همچنین در بعد اندیشه‌ای‌ـ نظری مهم‌ترین مقولات در بخش‌های چهارگانه به ترتیب شامل مواردی چون تأکید بر ساختار و الگوی تصمیم‌گیری (برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری، مدیریت)، یکپارچگی سیاستی‌ـ قلمرویی‌ـ سازمانی و بخشی، ضرورت تغییر مدیریت اجتماعی و نهادی، و نهایتاً به رسمیت شناختن ارگان‌های منطقه‌ای به عنوان بازیگران اصلی در هماهنگی برای اجرا، پیگیری، و بررسی روند توسعة پایدار بوده است. به‌علاوه ارتباط میان ابعاد انتزاعی و عملیاتی مبین هماهنگی و هم‌سویی در بخش‌های علّی و پدیده و عدم هم‌سویی مستقیم در بخش‌های راهبرد و پیامد بوده است. بدین منظور پیشنهادهایی چون ضرورت تفکیک گزاره‌ها و مؤلفه‌ها به تفکیک بخشی و قلمرویی (پهنه‌های فضایی)، لزوم بازنویسی و تبیین کدهای پیش‌تر تکرارشده، بازنگری در تعیین اولویت‌ها، توجه واقعی به یکپارچگی بین بخش‌ها و قلمروها و نهادها، و ... مد نظر قرار گرفته است. https://jtcp.ut.ac.ir/article_89293_aaa6e113e6a122e27f23402c0e965a1c.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 12 09 Investigating the impact of urban land expansion on the spatial form in the Tehran metropolitan region بررسی تأثیر گسترش زمین‌شهری بر فرم فضایی منطقۀکلان‌شهری تهران 397 418 89960 10.22059/jtcp.2022.345565.670333 FA هاشم داداش پور گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران آذر حاتمی مهند گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران Journal Article 2022 07 07 Metropolitan regions as a new form of urbanization are expanding rapidly and under the influence of different factors, have different growth patterns. The main purpose of this article is to investigate the evolution of form in the metropolitan area of Tehran under the influence of urban land expansion during the years 1986 to 2016 using the urban land density function. The results of this study show that the trend of urban land expansion in recent years has shifted the shape of the region to a scattered and decentralized pattern. The results of the study of the expansion of urban land in the form of the region at the middle and micro level show that other cities around the metropolis of Tehran have become wider and more scattered over time. Findings show that over time, urban density in urban areas and rural areas and around the metropolis of Tehran has increased under the influence of urban expansion waves.  In the metropolitan area of Tehran, the increase in the boundary between the urban edge and the surrounding areas over a period of thirty years describes the vast urban expansion. In the metropolitan area of Tehran, in recent years, the slope, changes in barren lands, distance from built-up areas, changes in agricultural use, and distance from main roads have had the greatest impact on the expansion of urban land. The rapid growth and urban sprawl in a metropolitan area in metropolitan areas, above all, affect the peripheral areas and cause a disruption of the spatial order, the destruction of natural lands around, increasing marginalization and informal settlement and integration of areas. It becomes a village in the urban space. مناطق کلان‌شهری به مثابۀ شکل جدیدی از شهرنشینی به سرعت در حال گسترش هستند و تحت تأثیر عوامل مختلف الگوهای رشد متفاوتی را به خود گرفته‌اند. هدف اصلی این مقاله بررسی سیر تحولات فرم منطقۀ کلان‌شهری تهران تحت تأثیر گسترش زمین‌شهری صورت‌گرفته طی سال‌های 1365 تا 1395 با استفاده از تابع تراکم زمین‌‌شهری است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد روند گسترش زمین‌شهری در سال‌های اخیر فرم منطقه را به سوی الگوی پراکنده و غیرمتمرکز سوق داده ‌است. نتایج بررسی روند گسترش زمین‌‌شهری بر فرم منطقه در سطح میانی و خرد نشان می‌دهد سایر شهرها پیرامون کلان‌شهر تهران نیز با گذشت زمان گسترده‌تر و پراکنده‌تر شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد با گذشت زمان تراکم شهری در مناطق پس‌کرانۀ شهری و مناطق روستایی و پیرامونی کلان‌شهر تهران تحت تأثیر امواج گسترش شهری افزایش یافته‌است. در منطقۀ کلان‌شهری تهران، افزایش مرز بین لبۀ ‌شهری و مناطق پیرامون طی بازۀ زمانی سی‌ساله توصیف‌کنندۀ گسترش وسیع شهری است. در منطقۀ کلان‌شهری تهران طی سال‌های اخیر شیب، تغییرات اراضی بایر، فاصله از نواحی ساخته‌شده، تغییرات کاربری کشاورزی و فاصله از راه‌های اصلی بیشترین تأثیر را بر گسترش زمین‌شهری داشته‌اند. رشد شتابان و گسترش شهری به شکل پراکنده و غیرمتمرکز در مناطق کلان‌شهری، بیش از همه، مناطق پیرامونی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و موجب بر هم خوردن نظم فضایی، از بین رفتن اراضی با ارزش طبیعی در پیرامون، افزایش حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی و ادغام نواحی روستایی در فضای شهری می‌شود. https://jtcp.ut.ac.ir/article_89960_f2fe7a6ab4337c10cd5a1840444ded7f.pdf

دانشگاه تهران مجله علمی " آمایش سرزمین " 2008-7047 15 2 2023 12 09 Locating temporary shelter sites after the earthquake using developed geographically weighted regression (District 22 of Tehran city) مکان‌یابی جایگاه‌های اسکان موقت پس از زلزله با استفاده از رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی توسعه‌یافته (منطقة 22 شهر تهران) 419 434 88239 10.22059/jtcp.2022.345226.670331 FA پرهام پهلوانی گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران علی ربانی گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران بهناز بیگدلی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران سید احمد اسلامی نژاد گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2022 06 30 The purpose of this research is to select temporary accommodation centers after the earthquake crisis to meet the needs of the victims. Therefore, this research has tried to identify temporary accommodation sites in District 22 of Tehran with the help of effective criteria. The required data has been obtained from the Tehran Disaster Mitigation and Management Organization and the results of the general population and housing census of 2017. The novelty of this research is to present a new combination approach to determine the effective criteria for locating temporary shelter sites. In this regard, the combination of geographically weighted regression (Gaussian and tri-cube kernels) with a binary particle swarm optimization algorithm was used. The recommended combination method is suitable for spatial regression problems because it is compatible with two unique properties of spatial data, i.e. spatial autocorrelation and spatial non-stationarity. The best value of the fitness function (1-R2) for Gaussian and tri-cube kernels was obtained at 0.04616 and 0.0097, respectively, which indicates the high compatibility of the tri-cube kernel with effective criteria. According to the obtained maps, Chitgar Park and Azadi Sports Complex are some of the widest and most suitable areas for the construction of temporary shelter sites after the earthquake crisis in the case study. By identifying temporary shelters, relevant organizations can provide the appropriate infrastructure for these selected centers so that there is no need to spend time to provide these services in the event of an earthquake. پژوهش حاضر با هدف مکان‌یابی مراکز اسکان موقت پس از بحران زلزله به منظور تأمین نیازمندی‌های حادثه‌دیدگان انجام شد. در این تحقیق سعی شد جایگاه‌های اسکان موقت در منطقة 22 شهر تهران به کمک معیارهای مؤثر شناسایی شوند. داده‌های مورد نیاز از طریق سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران و نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1397 به دست آمد. نوآوری تحقیق حاضر ارائة یک رویکرد ترکیبی جدید جهت تعیین معیارهای مؤثر برای مکان‌یابی جایگاه‌های اسکان موقت است. در این زمینه از ترکیب رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی (هسته‌های گوسین و مکعبی سه‌گانه) و الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات گسسته استفاده شد. روش ترکیبی پیشنهادی مناسب برای مسائل رگرسیون مکانی است. زیرا این روش با دو خواص منحصربه‌فرد داده‌های مکانی، یعنی خودهمبستگی مکانی و ناایستایی مکانی، سازگار است. بهترین مقدار تابع برازش (1-R²) برای هسته‌های گوسین و مکعبی سه‌گانه به ترتیب 04616/0 و 0097/0 به دست آمد که نشان‌دهندة سازگاری بالای هستة مکعبی سه‌گانه با معیارهای مؤثر است. بر اساس نقشه‌های حاصل‌شده، پارک چیتگر و مجموعة ورزشی آزادی وسیع‌ترین و مناسب‌ترین پهنه‌ها برای احداث جایگاه‌های اسکان موقت پس از بروز بحران زلزله در منطقة مورد مطالعه هستند. با شناسایی جایگاه‌های اسکان موقت، سازمان‌های مربوطه می‌توانند زیرساخت‌های اولیه و مناسب را برای این مراکز منتخب فراهم کنند تا در صورت وقوع زلزله نیاز به صرف وقت برای تأمین این خدمات نباشد. https://jtcp.ut.ac.ir/article_88239_666bd3808c55bfb412c90ab41a20580a.pdf