1
دانشجوی دکتری حکمرانی آموزش عالی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2
بحش حکمرانی آموزش، دانشکده حکمرانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22059/jtcp.2026.409436.670545
چکیده
آمایش آموزش عالی به عنوان یک رویکرد راهبردی در نظام آموزشی، به شناسایی و تحلیل چالشها و فرصتهای این حوزه میپردازد. این پژوهش با استفاده از روش مرور سیستماتیک و تحلیل کیفی محتوای 67 مقاله منتشر شده در بازه زمانی 1373-1403 به بررسی ادبیات موضوع پرداخته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که مهمترین چالشهای پیشرو شامل عدم هماهنگی بینبخشی، ضعف در اجرای سیاستها و بیتوجهی به نیازهای منطقهای است که در نهایت کاهش اثربخشی برنامههای آمایشی را در پی داشته است. در مقابل، اجرای صحیح آمایش، فرصتهای مهمی از جمله کاهش نابرابریهای جغرافیایی در دسترسی به آموزش، توسعه متوازن منطقهای، ارتقای کیفیت آموزشی و تقویت مهارتهای اشتغالپذیری دانشجویان را فراهم میکند. این مقاله راهکارهای عملیاتی برای بهبود اجرای سیاستهای آمایشی ارائه میدهد که مهمترین آنها عبارتاند از: تقویت همکاری بینبخشی، توسعه تفکر راهبردی، استقرار نظام نظارت و ارزیابی اثربخش، بهکارگیری فناوریهای نوین و مهندسی مجدد فرآیندها. تحقق اهداف آمایش آموزش عالی در گرو توجه به این راهکارها و انجام پژوهشهای کاربردی آینده است که در نهایت، عدالت آموزشی و توسعه پایدار ملی را به ارمغان خواهد آورد.