مجله علمی

مجله علمی " آمایش سرزمین "

عنوان الگوی فضایی شادی شهری و تعیین‌کننده‌های اجتماعی-اقتصادی: تحلیل چندروشی در خرم‌آباد.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 محمد حسن یزدانی استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 عطا غفاری گیلانده استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
10.22059/jtcp.2026.417063.670562
چکیده
هدف: این پژوهش با رویکرد تحلیلی ـ تبیینی و با هدف تحلیل الگوی فضایی شادی شهری در خرم‌آباد و تبیین نقش تعیین‌کننده‌های اجتماعی ـ اقتصادی در توزیع آن انجام شده است.

روش شناسی: جامعه آماری پژوهش شامل ۴۰۰ نفر از ساکنان شهر خرم‌آباد است که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ساده‌ انتخاب شدند و حجم نمونه در هر یک از نواحی ۹ گانه شهر نیز متناسب با وزن جمعیتی آن‌ها تعیین و توزیع شد تا روایی نمونه‌گیری حفظ شود. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزارهای AMOS، SPSS و GIS انجام گرفت.

یافته‌ها: نتایج آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد که میان شاخص‌های شادی در نواحی ۹ گانه شهر خرم‌آباد تفاوت معناداری وجود دارد و این امر بیانگر نابرابری فضایی در دسترسی به مؤلفه‌های زندگی شاد شهری است. همچنین نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که شادی با ابعاد پایگاه اجتماعی ـ اقتصادی رابطه‌ای مثبت و معنادار دارد. در میان این ابعاد، درآمد با ضریب 48/0 بیشترین تأثیر را بر شادی دارد، پس از آن اشتغال با ضریب 43/0 و تحصیلات با ضریب 40/0 قرار می‌گیرند؛ بنابراین ثبات اقتصادی، امنیت شغلی و سرمایه آموزشی از مهم‌ترین ارکان شادی شهری به شمار می‌آیند. تحلیل فضایی نواحی ۹ گانه شهر نیز نشان داد که از نظر شاخص‌های شادی اجتماعی تفاوت‌های قابل توجهی میان نواحی وجود دارد؛ به‌طوری‌که نواحی شیرخوارگاه، قاضی‌آباد ـ کیو و گلدشت شرقی در گروه فرا برخوردار، نواحی حسین‌آباد و ناصرخسرو در گروه برخوردار و نواحی ۱۰۷ هکتاری، میدان تیر و آزادگان در گروه فروبرخوردار قرار دارند.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توزیع نابرابر شادی در خرم‌آباد ریشه در شکاف طبقاتی (اجتماعی-اقتصادی) دارد و کلید بهبود آن، توزیع عادلانه خدمات و کاهش فقر است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 31 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 04 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 09 شهریور 1405